Kresy -skąd się wzięli Sami Swoi

[Artek]

Schola

[Artek]

Dziadek Stanisław Suchocki i babcia Józefa Mickiewicz byli, jak to się wtedy mówiło szlachetnie urodzeni. Nie urodzili się na dworze ale w zaścianku a zaścianki szlacheckie zamieszkiwała szlachta średnio zamożna. Ziemię uprawiali sami albo z kilkoma tylko parobkami. Jak dobrze wiesz określenie szlachta zaściankowa nabrało w polskiej kulturze dwóch przeciwstawnych znaczeń ale z całą pewnością rodzina babci Walerii była utożsamieniem polskiej tradycji związanej z patriotyzmem, szacunkiem dla Boga i Ojczyzny, poświęceniem dla ojczyzny, szczególnym przywiązaniem do religii katolickiej oraz przywiązaniem do cnót rycerskich.

[ATomek]

Dzięki Artek za ciekawe fragmenty rodzinnej historii. Chętnie bym poczytał więcej...

Dzisiejsze święto skłoniło mnie do zebrania paru wcześniejszych myśli a te do obietnicy kontynuacji poszukiwań:



KOLUMNY 3 MAJA

Mimo utraty w 1772 wielu tysięcy km2 na rzecz Rosji, Prus i Austrii Polacy nadal byli niepodległym narodem. Choć wpływy współpracujących z Rosją magnatów skutecznie ograniczały niezbędne reformy chroniące przed rozkładem państwa, w 1791 w tajemnicy została przygotowana i podstępem uchwalona Konstytucja 3 Maja.
Nowoczesna, pierwsza w Europie, druga w świecie konstytucja precyzowała ustrój prawny Rzeczpospolitej ograniczając wolność szlachecką (głównie destrukcyjne liberum veto) na rzecz mieszczan i chłopów. Mimo, że była „ostatnią wolą i testamentem gasnącej Ojczyzny” dawała nadzieję i siłę na nadchodzące trudne lata.

Podobnie jak garbate były losy naszej Ojczyzny w powrocie na mapę, tak trudne były losy upamiętnienia Konstytucji 3 Maja jako podwaliny Rzeczpospolitej.
Lokalnie, światli narodowcy w obrębie swoich małych ojczyzn wybudowali około 300 kolumn sławy ku czci pierwszej w Europie konstytucji. Największą i najpiękniejszą była kolumna w Leonpolu nieopodal Witebska, w majątku Łopacińskich- posłów na Sejm IRP, mecenasów sztuki i kolekcjonerów polskości. 11 metrową kolumnę wieńczył orzeł patrzący za Dźwinę…

kolumna w Ososznikach.JPG

Kolumna w Ososznikach (dziś Białoruś) 2021r. 52.865222, 24.669972
Według tablicy informacyjnej upamiętnia kurhan Dregowiczów z XIw.

bezdzież kolumna2.JPG

Bezdzież (obecnie Białoruś) 2021r. 52.321444, 25.297917
Kolumna w miejscu starego cmentarza z grobami Konfederatów Barskich ozdobiona jest wizerunkami świętych prawosławnych wraz z tablicami wspominającą polską burżuazyjną przeszłość.

Kolejne lata to wojny w obronie osiągnięć ustaw konstytucyjnych z dnia 3 maja.
Wojny bezpośredniej z Rosją, jak i zdradziecką konfederacją targowicką.
Z tych lat warto przypomnieć „białoruskiego bohatera narodowego” Tadeusza Kościuszkę- organizatora insurekcji w obronie Konstytucji 3 maja, Naczelnika Sił Zbrojnych Narodowych. Za walki z Rosją i zwycięstwo pod Zieleńcami i Dubienką w1792, odznaczony, jako drugi Polak orderem Virtuti Militari i obok polskich królów pochowany na Wawelu.

Niestety rok 1793 przyniósł drugi, a 1795 trzeci rozbiór Polski, który na 123 lata przekreślił istnienie niepodległego państwa polskiego.


skoki2.png

Kolumna w Skokach (dziś Białoruś) 2023. 52.169389, 23.613667
Według tablic sławi dziś św Rafała, a stoi w środku pola kukurydzy w kołchozie, na miejscu dawnego majątku Juliana Ursyna Niemcewicza, którego wkład w tworzenie konstytucji obok Hugona Kołłątaja i Komisji Edukacji Narodowej był znaczący.

Z 300 kolumn sławy do dziś pozostało zaledwie kilkanaście, a tylko jedna z nich przetrwała w szerszej pamięci z prawdziwą dedykacją. Wiele z nich przetrwało tylko dlatego, że zafałszowano ich pochodzenie: niby to po klęsce Napoleona, niby to wspomnienie praprzodków Białorusinów- XI wiecznych Krywiczów, może wspomnienie Powstańców Styczniowych… Dla rozróżniających historię prawdziwą są do dziś żywym znakiem troski tamtego pokolenia o zachowanie i przyszłość Polski.


Kwestią ogólnonarodową pozostawała budowa Świątyni Opatrzność Bożej jako wotum za 3Maja.
Jej pierwszym projektantem był Jakub Kubicki.
Z racji wojen, szybkiej utraty niepodległości i w konsekwencji zaborów, centralna realizacja projektu wciąż odsuwała się w czasie.
Jan Onufry Ossoliński dla podkreślenia wagi projektu budowy świątyni jako wotum narodowe zrealizował go tam ,gdzie mógł, czyli w Mokobodach na Podlasiu. Projekt Kubickiego został stosownie do miejsca proporcjonalnie pomniejszony i w 1793 budowę rozpoczęto. Ukończono w 1818, ale dopiero po dwóch dekadach konsekrowano.

mokobody.png

Kościół we wsi Mokobody (zdj.2026) jest czterokrotnie pomniejszonym projektem Świątyni Opatrzności Bożej autorstwa Jakuba Kubickiego, wyróżnionego w konkursie architektonicznym na świątynię – votum za Konstytucję 3 maja, ogłoszonym przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego w XVIIIw.
Stoi do dziś świadcząc o uporze i konsekwencji w polskiej sprawie, łącząc pokolenia Polaków.

skoki.png

z cyklu „Motocyklem do źródeł”

[CzarnyEZG]

Dzięki za okolicznościowy wpis

[consigliero]

A w obecnych granicach nie ma takiej kolumny co by ją nawiedzić ?

[matjas]

Dziękuję Atom - jesteś naprawdę Wyjątkowym Człowiekiem. Zdrowia. M

[Wegrzyn]

Dzieki za ten wpis